بررسی آسیب پذیری اقتصادی سازمانها | کلینیک مدیریت رفتار سازمانی ایران

بررسی آسیب پذیری اقتصادی سازمانها

بررسی آسیب پذیری اقتصادی سازمانها
  • -

بررسی آسیب پذیری اقتصادی سازمانها

Category : Uncategorized

– بخش  اول: ================ بطور ساده، منظور از آسیب پذیری اقتصادی (Economic Vulnerability)  یک بنگاه،  بررسی مجموعه عواملی است که مانع توسعه اقتصادی بنگاه می شوند وباعث می گردند بنگاه آسیب پذیر بوده و در خطر دائمی حذف از بازار قرار گیرد. در این  نوشتار و نوشتارهای آتی سعی دارم  به شکلی ساده و کاربردی این موضوع را کمی شکافته و علاوه بر اشاره به مهمترین نشانه های آسیب پذیری اقتصادی بنگاه های کشور در حد امكان، راهکارهایی نیز ارائه دهم و با استفاده از نظرات شما خوانندگان فرهیخته، به جمع بندی خوب و مناسبی دست یابم.

انواع  آسیب پذیری اقتصادی:

DESA  (Department of Economy &Social Affair) دفتر امور اقتصادی و اجتماعی سازمان ملل،

آسیب پذیری هاي اقتصادی را از دو منظر کلان مورد بررسی قرار می دهد. یکی عواملی است که براحتی در کشورها قابل شناسایی است، که  من آنانرا از همین ابتدا با توجه به اهداف مقاله ام، عوامل برونی می نامم.  چرا که آنان عواملی هستند که،کشورها در ایجاد آنان نقشی ندارند بلکه این عوامل آسیب پذیر از ابتدا وجود داشته اند. مانند، جمعیت زیاد به نسبت مساحت کم زمین آن کشور و یا جزیره بودن یک کشور که باعث می گردد هر لحظه

در خطر یک سونامی قرار گیرد ويا شرايط آب و هوايي بسيار خاص داشتن آنان.به تشابه در مورد بنگاه های اقتصادی نیز عواملی وجود دارند که بدون توجه به ویژگی های بنگاه،  بنگاه را آسیب پذیر می سازد که می شود آنان  را عوامل برونی آسیب پذیری بنگاه نامید. عواملی همچون :

بی ثباتی سیاسی: بی ثباتی سیاسی کشوری که بنگاه در آن فعالیت میکند نیز یکی از عوامل اصلی آسیب رسان به اقتصاد بنگاه ها می باشد. این درست است که ما اساساً در یک دنیای با ثبات زندگی و کار نمی کنیم که انتظار ثبات داشته باشیم ولی موضوع سر نسبت بی ثباتی است. بطور مثال در کشورهایی که به دلایل مختلف، تنش سیاسی وجود دارد،  خطر شکست ارتباطات موثر بر فعاليت هاي اقتصادي در هر لحظه امكانپذير است. حال اگر بنگاهي با هدف بهره مندی از بازرگاني بین المللی شکل گرفته باشد (مانند شرکت های حمل و نقل و بازرگاني) بی تردید آسیب پذیر مي باشد.لذا برخورداري از سناريوهاي استراتژيك مناسب قطع ارتباطات براي چنين بنگاهي ضروري است.

بی ثباتی اقتصادی: این نوع بی ثباتی را باید پر خطر ترین محیط برای کسب وکار بنگاه ها بطور عام دانست چرا که عملا توان پیش بینی های اقتصادی مدیران بنگاه را ازآنان سلب کرده ودر عمل بنگاه را در داخل تونل تاریکی قرار می­دهدکه نمی داند چه قرار است بر سرش بیاید. بنگاه هايي كه فرآيند كارشان بگونه اي است كه برنامه

ريزي هاي بلندمدت را مي طلبد، بيشتر از سايرين آسيب پذير بوده و لذا نيازمند سناريوهاي واكنشي مناسب مي باشند.

بازدارنده بودن فضاي كسب وكار:  فضاهاي كسب و كار اساساً به سه نوع كلي تقسيم مي شوند، فضاهاي كاري ترغيب كننده كه از  شاخص هاي خوب و مناسبي براي كاركردن و توسعه فعاليت ها برخوردار است و مجموعاً فضاي جامعه، حامي سرمايه گذار بوده و ريسك سرمايه گذاري پايين است مانند فضاي كاري كه در اغلب كشورهاي G20 قابل مشاهده است. فضاي كاري خنثي، كه در آن اگر حمايت خاصي از سرمايه گذار صورت

نمي پذيرد، موانع خاصي هم ايجاد نمي گردد. در اين فضا بيشتر همزيستي اقتصاد مطرح مي باشد. مانند كشورهاي اروپاي شرقي. و اما فضاي كسب وكار بازدارنده كه بدترين فضا براي كسب وكار شمارده مي گردد، فضاي نامناسبي را براي كار و توسعه فعاليت ها به تصوير مي كشاند و بسيار محيط را پر ريسك مي نمايد. متاسفانه فضاي كسب و كار كشورمان سالهاست كه در چنين فضايي بسر مي برد و به همين دليل كار كردن در ايران بسيار سخت و طاقت فرسا به نظر مي رسد و ريسك سرمايه گذاري در آن بالاست.

اندازه کم بازار داخلی : بازار داخلی یا همان ظرف اقتصادی یک کشور از اندازه ای قابل سنجش برخوردار است که برای برخی کشور ها ،کم و برای برخی کشور زیاد است. بطور مثال اندازه بازار داخلی ایران که از شاخص غیر رسمی حدود 600 میلیارد دلار برخوردار است باعث گردیده که اندازه بازار داخلی ایران از رتبه بیستم دنیا و رتبه دوم خاورمیانه (بعد از ترکیه) برخوردار گردد. در حالیکه اندازه بازار داخلی کشوری مانندتاجیکستان بسیار کمتر از ایران می باشد. لذا تشکیل یک بنگاه اقتصادی در چنین کشوری بسیار پر ریسک تر از تشکیل همان بنگاه اقتصادی در ایران، از لحاظ امکان توسعه اقتصادی می باشد. یعنی از آنجا که سقف درآمدی در یک بازار کوچک بمراتب کوتاهتر از  سقف درآمدی در یک باز بزرگ، لذا اساساً، نمی توان انتظار توسعه اقتصادی خیلی زیادی از بنگاهی در یک بازار محلي کوچک داشت.

چندين عامل بروني ديگر را هم مانند ضعف منابع انساني متخصص و غيره را مي توان برشمرد كه تا اينجا به مهمترين عوامل آسيب رسان بروني اشاره گرديد. آنچه كه بعنوان يك قاعده كلي براي عوامل آسيب رسان بروني مي توان نام برد اين است كه اين عوامل چون در يد اختيار يك بنگاه نمي باشد، لذا صاحبان بنگاه در بسياري از موارد نقشي در بهبود و يا حذف اين عوامل آسيب رسان نداشته و فقط مي توانند با انتخاب سناريوها و يا واكنش هاي مديريتي مناسب تا حدودي آسيب پذيري را كنترل كنند. اينكه كدامين سناريوي استراتژيك موثرتر است  و چه واكنش هايي مي توانند تا حد معقولي عوامل آسيب رسان بروني را مديريت كنند نكته حائز اهميت براي مديران سازمان ها در سراسر جهان است. در بخش هاي بعدي به برخي از اين سناريوها و واكنش هاي مناسب اشاره خواهم داشت و در ادامه  به عوامل آسيب رسان از نوع شوك  خواهم پرداخت.